Znakovi na putu BG-NYC-BG: Vlastimir Mikić VOLCANO

 

Volcano, Zabava 1980

Zabava, 1980.

Uzbudljiva i produktivna umetnička karijera Vlastimira Mikića (1958) duga više od tri decenije određena je njegovom dinamičnom energijom u stalnoj potrazi za slobodom, neophodnom da artikuliše svoj stvaralački nagon.

Ranih osamdesetih godina u svojevrsnoj obnovi koja se kao „novi talas“ istovremeno događa u muzici, dizajnu, književnosti, pozorištu, stripu, modi i likovnoj umetnosti, beogradska umetnička scena postaje veoma dinamična i intenzivna.

Volcano, Beograd, 1982.

Beograd, 1982.

U takvoj atmosferi  snažan temperament Vlastimira Mikića Volcana dolazi do punog izražaja i on postaje jedan od glavnih protagonista procesa povratka slikarstvu poznatog kao „new image painting“, „nova slika“, kraj modernosti, postmoderna ili transavangarda. U to vreme optimizma kada je „sve dozvoljeno“ deluje sa Milovanom De Stil Markovićem u grupi „Žestoki“. Iako ne stvaraju zajedničke radove, njihova dela karakteriše improvizacija i nekonvencionalnost. Zajedno iniciraju otvaranje kluba Akademija u podrumu zgrade FLU u Rajićevoj. Mikić će biti prvi direktor ovog prostora i pokretač mnogih dešavanja, koja će obeležiti rani period takozvane Rupe i njenog prerastanja iz klupskog nivoa u andergraund scenu.

Gaze, Galerija SKC,1981.

Gaze, Galerija SKC,1981.

Prvu samostalnu izložbu pod nazivom „Gaze“ priređuje 1981. godine u SKC-u. Sledi živa izlagačka aktivnost u galerijama SKC-a, retrospektivne postavke umetnosti osamdesetih u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, Bijenale mladih u Rijeci, Dubrovniku, Sarajevu, prva izlaganja u inostranstvu (Beč, Minhen, Dizeldorf), studijska putovanja širom Evrope (Grčka, Italija, Francuska, Švajcarska, Holandija, Nemačka, Engleska). Izložbom „Osmi dan“ 1985. u Velikoj galeriji SKC-a zaokružuje svoj beogradski period. Simbolično, „osmi dan“ za Mikića predstavlja „novu istoriju – novo vreme – posle svega“. Potreba da izađe iz sedmodnevnog ciklusa stvarnosti i pređe liniju, odvodi ga Ameriku.

Njujork, Volcano

Volcano u ateljeu u Njujorku, 1987-1989.

Godine 1985. Mikić stiže u SAD i samouvereno se uključuje u živu umetničku atmosferu njujorškog Ist Vilidža, gde pronalazi onu vrstu slobode koja mu omogućava da izrazi svoju snažnu umetničku prirodu. U Njujorku najpre radi za čuvenog fotografa Ričarda Avedona, a potom i kao asistent u galeriji Merion Gudman.

Volcano, Brooklyn, 1990

Vlastimir Mikić Volcano u Bruklinu, 1990.

Njegovi rani njujorški radovi participiraju između prethodne beogradske faze i senzacija novog umetničkog prostora. Uskoro će takvo haotično, sirovo slikovno polje početi da uobličava u jasne geometrijske forme, glatko islikanih površina, čistog kolorita. Mikić prelazi na panele velikih dimenzija – skrinovi, o kojima razmišlja kao o „vratima i svim kapijama koje je morao da islika da bi kroz njih mogao da prođe“.

FPU, Observation platform, Instalacija u simultivnom żivom prenosu preko interneta, HERE Gallery, NYC, 1996.

FPU, Observation platform, Instalacija u simultivnom żivom prenosu preko interneta, HERE Gallery, NYC, 1996.

Neopterećen granicama jednog medija on nastavlja da eksperimentiše i početkom devedesetih od instalacija, objekata, preko fotografije spontano ulazi u svet digitalne umetnosti. Sa grupom umetnika 1993. godine osniva elektronski umetnički kolektiv iz Bruklina i sa Menhetna, FPU (Floating Point Unit). Umetnici okupljeni oko FPU fokusirajući se na digitalne medije, prvi organizuju instalacije i performanse posebno dizajnirane za žive simultane prenose i emitovanje uživo posredstvom interneta. Kolektiv je ubrzo postao prepoznatljiv i uticajan po organizovanju događaja koji su objedinjavali performanse, plastične instalacije, digitalne video instalacije, DJ partije. Takođe, po načinu osmišljavanja i promovisanja partija smeštenih u neobičnim prostorima – napuštena potkrovlja i hale, sinagoge, noćni klubovi, FPU predstavlja svojevrsnu pojavu na njujorškoj sceni.

Volcano, atelje, Njujork

Screns, umetnikov atelje, Njujork, 1987-1989.

Aktivno radeći na projektima FPU narednih godina Mikić putuje u Meksiko, Gvatemalu, Belize, Venecuelu, zatim na Tajland, u Vijetnam, obilazi SAD od istočne do zapadne obale. Istovremeno radi na različitim poslovima, između ostalog kao digitalni producent za  Pseudo.com, Njujork, kasnije kao gostujući profesor u školi dizajna Parsons u Njujorku, dizajnira i uređuje internet prezentacije.

Mikić, Znakovi pored puta

Znakovi pored puta, detalj instalacije

Instalaciju „Znakovi pored puta“ Mikić stvara 1991. godine. Koncept je jednostavan: delovi zapaljenih automobilskih guma, zakačeni žicom vise sa tavanice. Na podu prostor je ograničen crno belim kvadratnim poljima sa krstovima. Naizgled jednostavno, ovo delo je izraz snažne i neosporne umetničke individualnosti Vlastimira Mikića. Sablasni crni komadi guma lebde u prostoru nalik otkinutim, osakaćenim organima ljudskih ili životinjskih telesa. Fragmenti nepravilnih oblika kao da padaju sa stropa u bolnom grču,  nagoveštavajući pokret i grimasu onog koji rasparčan na komade lagano umire. Ova mučna projekcija, zapravo je dirljiva lična vizuelna priča jugoslovenskog umetnika nastanjenog u Njujorku u trenutku kada počinju balkanski ratovi. Ješa Denegri smatra da su „Znakovi“ jedno od najsugestivnijih i najuzbudljivijih umetničkih svedočenja nešeg istorijskog sunovrata od strane nekog srpskog autora.

Rad je prikazan na dvema grupnim izložbama pod nazivom „Remember Yugoslavia“ 1993. u Galeriji Art in General u Njujorku i avgusta 1995. u Los Anđelesu na Drugom internacionalnom bijenalu. Pored Volkana izlagali su: Marina Abramović, Zoran Belić Weiss, Vesna Golubović, Vesna Todorović Miksić, Vladimir Radojičić, Raša Todosijević, Victoria Vesna i Maja Zrnić.

Body without organs, Quick time, 2004.

Body without organs, Quick time, 2004.

Po povratku u Srbiju 2004. godine Mikić se uključuje u likovni život Beograda i drugih gradova. Izlaže u Galeriji Zvono, izvodi instalaciju/performans „Astal“ u Prodajnoj galeriji Beograd, učestvuje na BELEF-u, izlaže u Somboru, Muzeju savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu, Galeriji Ruskog doma, Galeriji ULUS-a, na Prolećnom salonu u Umetničkom paviljonu Cvijeta Zuzorić, u Galeriji 73. Istovremeno radi kao dizajner, programer i administrator na web prezentaciji ULUS-a i na formiranju  poznatog internet portala za kulturu Seecult. Februara 2012. promovisana je monografija „Vlasta Mikić Volcano“, bogato ilustrovana reprodukcijama i privatnim fotografijama, sa detaljnom biografijom i bibliografijom. Autori tekstova su: dr Lidija Merenik, dr Ješa Denegri i dr Vesna Mikić.

Sateni, Galerija CZK, Svilajnac, 2012.

Sateni, Galerija CZK, Svilajnac, 2012.

Povratak u Beograd i uklapanje u stari/novi ambijent obeležen je sažimanjem životnih i profesionalnih iskustava i okretanju štafelajnom slikarstvu. U ovom periodu nastaju dva ciklusa „Quick time“ (2004) i „Sateni“ (2011). Slike ovih serija imaju potpuno različit koncept, ali jedinstvenu imaginaciju kao odraz umetnikove „sklonosti pomeranjima ustaljenih umetničkih poimanja i ponašanja“ (Ješa Denegri).

Mikic, Sateni, atelje umetnika

Sateni, atelje u Beogradu, 2011.

Mada je prerano za konačan zaključak ne može se u sagledavanju Mikićeve umetnosti – života izbeći pomisao na paralelu između prvog ciklusa „Gaze“ i poslednjeg „Sateni“. Iako ih deli trideset godina preispitivanja granica, traženja i ostavljanja znakova na svim putevima koje je prešao, čvrsto su povezane ne samo nazivima prema tekstilnim materijalima tananog prepleta niti, već pre svega što po formi odaju intimnu i duboku umetnikovu potrebu za redom, jednostavnošću i mirom.

 Ivana  Brzanović  Nešić

 

 

 

 

 

 

Podelite ovaj tekst

DeliciousDiggGoogleStumbleuponRedditTechnoratiYahooBloggerMyspace

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *