Panel o populizmu i Mihajlo Pantić na završnom danu 6. BFEK

Ildiko Erdei, foto Srđan Veljović, via Arhipelag

Panel o populizmu i pripovedač Mihajlo Pantić obeležavaju programe završnog dana 6. Beogradskog festivala evropske književnosti.

Na panelu o populizmu u savremenoj kulturi, politici i društvu Ildiko Erdei, Duško Lopandić i Zoran Lutovac, u razgovoru s moderatorkom Marijom Nenezić, raspravljaće o globalnim okvirima i lokalnim bojama ovog možda ključnog modernog fenomena.

Poslednjih godina, a pogotovu poslednjih meseci vidljivo je da populizam postaje globalni politički fenomen koji u konkretnim društvima dobija svoje specifičnosti. Populizam se javlja kako u bogatim tako i u siromašnim društvima, kako u društvima s jakim institucijama, tako i u društvima u kojima su institucije slabe i nerazvijene, kako u društvima u razvoju, tako i u društvima u vidljivoj stagnaciji. Takva pojava zahteva da bude prepoznata i tumačena upravo u času njene pune snage. Otuda se Beogradski festival evropske književnosti odlučio da se suoči s jednim takvim izazovom verujući da samo kritički i razložno protumačene pojave mogu biti

Kako je nastao populizam, zašto je postao tako vidljiv i dominantan proces baš u ovom trenutku, koji su ga socijalni, ekonomski i kulturni uslovi omogućili, koliko je populizam oružje masa ili je, zapravo, model kojim se mase zloupotrebljavaju, da li je za pojavu populizma zaslužan fenomen rastuće nejednakosti ili mnogo važniju ulogu ima odustanak srednje klase od kulture kao izvora svoje snage i legitimiteta, ali i društvene stabilnosti, kakva je uloga elita i kulture u nastanku i delovanju modernih formi populizma – samo su neka od pitanja o kojima će razgovarati učesnici panela Kultura u doba populizma: globalni okviri, lokalne boje.

Mihajlo Pantić, iz fotodokumentacije Arhipelaga

Panel je postao jedan od najposećenijih formata Beogradskom festivalu evropske književnosti, sa sadržajnim, provokativnim i zanimljivim razgovorima i sa odličnim odjekom u javnosti. Teme panela iz prethodna dva Beogradska festivala evropske književnosti postale su teme u različitim medijima ukazujući na snažnu potrebu društva za javnim i kritičkim razgovorima, ali i na nestanak takvih razgovora sa horizonta društvene javnosti.

Na festivalu će biti predstavljena i nova knjiga priča Mihajla Pantića Kada me ugleda ono što tražim, nedavno objavljena u izdanju Arhipelaga. Pantić, dobitnik Andrićeve nagrade za knjigu priča i pisac čije su knjige proze prevedene na desetak evropskih jezika, u novoj knjizi priča istražuje zbivanja i sudbine, obične ljude i neobične događaje, kao i tragove bliske istorije u neposrednoj svakodnevici u novobeogradskim blokovima, pogotovu u Bloku 21. Knjigu Kada me ugleda ono što tražim sačinjavaju uzbudljive priče o sredovečnom iskustvu života, o trenutku kada čovek iza sebe ima istoriju, kojom je vrlo često nezadovoljan, ali isto tako često i nema dovoljno snage da u potpunosti promeni životnu priču ispred sebe.

Pantić u knjizi Kada me ugleda ono što tražim na sugestivan način kazuje priče o ljubavi i potrebi za drugim, priče o iskupljenju i ispunjenju. Nastajale u protekle četiri godine, nove Pantićeve priče govore o potrazi za smislom koje njegovi junaci traže u različitim tačkama i krajevima sebi dostupnog sveta, od bloka u kome žive do odlaska u svet monaškog iskupljenja, od života na beogradskom asfaltu do traženja mira u životu na reci, od potrebe da se razume vlastito životno okruženje do nagona da se pobegne iz njega i tako izađe iz zadatih granica, od uzbudljivog sećanja na detinjstvo i odrastanje do čežnje za vodom u svim oblicima, a more je jedan od tih povlašćenih oblika, od strasti koja junake vezuje za muziku do priče kao načina da se prevlada svakodnevica i otkrije mogući smisao. Pantićevi junaci su muškarci i žene slični nama, ispunjeni našim nadama i zebnjama, složeni od naših emocija i iskustava. Otuda u njima i njihovim životnim i ljudskim izborima prepoznajemo neke od najuzbudljivijih trenutaka naših životnih iskustava.

Šesti Beogradski festival evropske književnosti završava se projekcijom filma Dimitra Mitovskog Misija London koji je nastao po istoimenom romanu Aleka Popova.