Toplički gvozdeni puk “Knjaz Mihailo”

Mirko S. Dobričanin: Toplički gvozdeni puk “Knjaz Mihailo”, Interpress, Beograd, 2014.

Vojni istoričar Mirko Dobričanin i izdavačka kuća INTERPRESS,  za jubilarnu 2014. godinu objavili su novo dopunjeno izdanje monografije o proslavljenom Topličkom gvozdenom puku “Knjaz Mihailo”. Na skoro 600 stranica dat je pregled ratnog puta puka, od njegove mobilizacije 1912. godine, preko učešća u Prvom i Drugom balkanskom ratu, do bitaka na Drini, Ceru i Kolubari, na Solunskom frontu i za oslobađanje gradova (sve do Kikinde) u Prvom svetskom ratu, pa do preuzimanja uloge Kraljevske garde.

Pripadnici Topličkog gvozdenog puka

Knjiga sadrži niz originalnih fotografija i dokumenata, od kojih su mnogi prvi put objavljeni upravo u ovom i ranijim izdanjima ove kapitalne monografije. Ovo je, može se slobodno reći, pravi pisani ep o junačkoj borbi Topličana, Jablaničana i Zaplanjaca, koji su činili ovaj puk. Date su i dramatične slike bitaka koje su odlučivale sudbinu zemlje, junaštvo pojedinaca od redova do komandanata, među kojima i dve junakinje: Srpkinja Milunka Savić i Engleskinja Flora Sends.  Posebno je opisana pogibija komandanta puka Milivoja Stojanovića, koji je, iako teško bolestan, komandovao „Juriš! Za mnom!” i među prvima pao u Kolubarskoj bici, ali je puk osvojio važnu kotu i obezbedio pobedu srpske vojske. Njemu i njegovim borcima Stanislav Binički posvetio je „Marš na Drinu”.

Značaj Topličkog puka gotovo da je zaboravljen, a kroz ovaj puk, počasno nazvan “gvozdeni” prošlo je preko 16000 ljudi od kojih je više od polovine zauvek ostalo na bojnim poljima, retki su ostali bez rane, a mnogi nastavili život kao invalidi. Obični vojnici i oficiri Topličkog gvozdenog puka su najbrojniji nosioci ratnih odlikovanja, i domaćih i stranih.  Ova knjiga pre svega je priča o ljudima koji su činili Puk, jer su pojedinci sa svojim manama i vrlinama, ostvarenjima i snovima, herojstvima i drugarstvima, činili ono što se zvalo “gvozdeni puk”.Snaga puka bila je u snazi njegovih ljudi, te zbog toga ova monografija donosi kao dokumentarnu građu i brojne naredbe o odlikovanjima i pohvalama.

Toplički gvozdeni puk “Knjaz Mihailo”